Sermaye Piyasas? Kurulu (SPK)
Sermaye Piyasas? Kurulu (SPK) « Türkiye Ekonomisi
Türkiye'de sermaye piyasas?n? düzenleyen ve 30 Temmuz 1981 tarihinde yürürlü?e giren 2499 say?l? "Sermaye Piyasas? Kanunu"nun getirdi?i bir kamu tüzel ki?isidir. Yetkilerini kendi sorumlulu?u alt?nda ba??ms?z olarak kullanan bu kurulun merkezi Ankara'dad?r. Ancak kurulun gerekli gördü?ü yerlerde büro açma yetkisi vard?r.
Kurul biri ba?kan, biri ba?kan vekili olmak üzere yedi üyeden olu?ur. Kurul üyeleri Maliye Bakanl???'nca gösterilen alt? aday aras?ndan üç, Adalet Bakanl???, Ticaret Bakanl???, Merkez Bankas? ve Bankalar Birli?i'nce gösterilecek iki?er adaydan birer ki?i olarak Bakanlar Kurulu taraf?ndan seçilir.
Bütün üyeler üç y?l için kararnameyle atan?r. Herhangi bir nedenle bo?alan yerlere esas hükümlere göre atama yap?l?r. Atanma ko?ullar?n? kaybeden, yasaya ayk?r? davran??lar? görülen ya da kusur ve ihmalleri belirlenen üyeler süreleri dolmadan Bakanlar Kurulu'nca görevden al?n?r.
Kurulun ba?kan ve di?er üyeleri özel bir kanuna da yanmad?kça resmi veya özel hiçbir görev alamazü ticaretle u?ra?amaz, ortakl?klarda pay sahibi olamazlar. Maliye Bakanl??? kurulun y?ll?k hesaplar?n?, her türlü i?lemlerini denetlemeye ve gerekli gördü?ü önlemleri almaya yetkilidir. Ayr?ca kurulun i?lemleri ve faaliyetleri hakk?nda Bakanlar Kurulu'na rapor sunmakla görevlidir.
Kurul günlük çal??malar?n? kurulu? yasas?n?n 29. maddesince öngörülen ve Bakanlar Kurulu taraf?ndan haz?rlanm?? olan "Sermaye Piyasas? Kurulu Te?kilat, Görev ve Çal??ma Esaslar? Yönetmeli?i"ne göre yürütmektedir. 24 Haziran 1982 tarihinde yürürlü?e giren bu yönetmeli?e göre, kurulun "faaliyetlerinin yönetimine ili?kin ana te?kilat?" Ba?kanl?k, Genel Sekreterlik ve Hizmet Birimleri'nden olu?maktad?r.
Sermaye Piyasas? Kurul'nun görev ve yetkileri 2499 say?l? yasan?n 22. maddesinde ve an?lan yönetmeli?in 9. maddesinde ayr?nt?l? olarak belirlenmi?tir. Bunlar? sekiz ba?l?k alt?nda toplamak mümkündür:
Denetleme: Menkul k?ymetleri halka arzedilen ve sermaye piyasas?nda faaliyet gösteren kurulu?lar nezdinde ya da bu kurulu?lardan gelen periyodik bildirimler üzerinden merkezde, bu kurulu?lar?n faaliyetlerini mevzuat ve mali bünye aç?s?ndan denetlemek, denetim kurulu?lar?na ili?kin kurulu? ?artlar?n? ve çal??ma esaslar?n? belirlemek.
?zleme: Sermaye piyasas?nda izinli ya da izinsiz faaliyet gösteren kurulu?lar?, bu piyasada i?lem gören menkul de?erleri ve sermaye piyasas?n? ilgilendiren her türlü yay?n, duyuru ve reklamlar? izlemek, bu amaçla ar?iv olu?turmak.
Kay?t tutma: Sermaye Piyasas? Kanunu'na tabi kurulu?lar?n ve halka arz edilen her türlü menkul de?erlerin kayd?n? tutmak.
Ara?t?rma yapma: Yurt ve dünya ekonomisinin gidi?i ve e?ilimlerinin sermaye piyasas? üzerine etkileri, sermaye piyasas? uygulamas?nda ortaya ç?kan sorunlar ve Maliye Bakanl???'nca istenecek di?er konularda ara?t?rma yaparak, al?nmas? gereken ekonomik ve mali önlemler ile mevzuatta yap?lmas? gereken de?i?iklikler konusunda Maliye Bakanl???'na öneride bulunmak.
?nceleme: Kurula yap?lan ba?vurular? incelemek, izin vermek, ba?vuruyu reddetmek, özel kural ve ko?ullar koymak, ek bilgi ve belgeler istemek, süre vermek, süre uzatmak.
De?erlendirme: Al?nan, derlenen ve kendisine tevdi edilen bilgi ve belgelerden, denetim ve izlemelerden elde edilen sonuçlar? inceleyip de?erlendirmek, yap?lacak i?lemleri, al?nacak önlemleri kararla?t?rmak, halka izinsiz arz ve sat??? durdurmak, yan?lt?c? ilan ve reklamlar? yasaklamak, daha önce verilmi? izin ve belgeleri iptal etmek, finansman durumu zay?flayan ortakl?klar? uyarmak, bu konularda yetkili mercilere yap?lacak önerileri saptamak ve özel idari nitelikli bu tür kararlar?n? ilgililere, yetkili kamu kurulu?lar?na, gerekirse yarg? organlar?na ve kamuya duyurmak.
Menkul k?ymetlerin halka arz ve sat???n? düzenlemek, denetlemek ve yönlendirmekamac?yla; menkul k?ymetleri halka arzolunan anonim ortakl?klar?n ve arac? kurulu?lar?n uyacaklar? esaslar?, bunlar?n kurula ba?vurular?n?n ve bildirimlerinin kural, yöntem, biçim ve ko?ullar?n? belirlemek,
Kamunun ayd?nlat?lmas?n? sa?lamak amac?yla; Sermaye Piyasas? Kanunu'na tabi kurulu?lar taraf?ndan halka aç?klanacak bilanço, kâr ve zarar tablosu, y?ll?k rapor, denetim raporu ve di?er bilgiler için standart tablolar saptamak, kamuya yap?lacak her türlü davet ve duyurular?n biçim, kapsam ve içeri?ini belirlemek.
