Fiyat Bo?luklar?
Fiyat Bo?luklar? « Teknik Analiz
Fiyat bo?luklar?, fiyat grafiklerinde görülen, hiçbir i?lemin olmad??? bölgelerdir. Örne?in bir yukar?-trend?de, o günkü fiyat, o gün içinde bir önceki günün en yüksek fiyat de?erinin üzerinde bir de?erin alt?na dü?mez ve bir önceki günün fiyat aral???yla o günün fiyat aral??? aras?nda bir bo?luk olu?ur.
Bir a?a??-trend?de, o günkü fiyat, o gün içinde bir önceki günün en dü?ük fiyat de?erinin alt?nda bir de?erin üzerine ç?kamaz ve bir önceki günün fiyat aral???yla o günün fiyat aral??? aras?nda bir bo?luk olu?ur. Yukar?ya do?ru olan bo?luklar piyasan?n güçlü olu?unun sinyali, a?a??ya do?ru olan bo?luklar ise piyasan?n güçsüz olu?unun sinyalidir.
Bo?luklar, uzun dönemli, haftal?k ve ayl?k grafiklerde de görülür ve bu durum genellikle fazlas?yla önemlidir. Ancak bo?luklar, günlük çubuk grafiklerde daha çok görülür.
Fiyat bo?luklar?n?n yorumuyla ilgili olarak baz? inan??lar vard?r. Bunlardan s?kça duyulanlardan biri "fiyat bo?luklar?n?n her zaman dolduruldu?u"dur. Bu aç?kça do?ru de?ildir. Baz? bo?luklar önemli baz?lar? ise de?ildir. Baz? bo?luklar doldurulur, baz?lar? da doldurulmaz.
Bo?luklar?n Dört Biçimi
Bo?luklar?n dört genel biçimi vard?r: Genel bo?luk, kopu? bo?lu?u, kaç?? bo?lu?u (ya da ölçüm bo?lu?u) ve tükeni? bo?lu?u.
Genel Bo?luk
Genel bo?luk, bo?luklar aras?nda en az öneme sahip oland?r. Bu bo?luk, genellikle i?lem hacmi çok dar olan piyasalarda ya da yatay piyasalar?n ortalar?nda ortaya ç?kar. ??lem hacminin oldukça s?? oldu?u, piyasaya ilginin olmad??? dönemlerde bu tür genel bo?luklar fiyat grafiklerinde ortaya ç?kabilir. Teknik analizcilerin hemen tamam? genel bo?luklar? de?erlendirmeye almaz.
Kopu? Bo?lu?u
Kopu? bo?lu?u, genellikle önemli bir fiyat modelinin tamamlan???nda ortaya ç?kar ve genellikle önemli bir piyasa hareketinin ba?lang?c? olur. Piyasa tabanda, örne?in ters omuz ve ba? formasyonu gibi bir ana fiyat modelini tamamlad?ktan sonra, omuz çizgisinin k?r?lmas? çok zaman bir kopu? bo?lu?uyla gerçekle?ir. Piyasan?n tabanlar?nda ya da tepelerindeki bölgelerden önemli kopu?lar bu tip bo?luklarla gerçekle?ir. Bir trendin tersine dönü?üne i?aret olan ana trend çizgisinin k?r?lmas? da bir kopu? bo?lu?uyla gerçekle?ebilir.
Kopu? bo?luklar?, genellikle yüksek i?lem hacmi ile gerçekle?irler. Kopu? bo?luklar? hiçbir zaman doldurulmazlar. Fiyatlar, bo?lu?un üst ucuna kadar geri dönebilir (bo?a piyasalar?ndaki kopu?lar) ve belki bo?lu?un bir k?sm?n? kapatabilir fakat yine de bir k?s?m bo?luk doldurulmadan kal?r.
Bir kural olarak, kapan?? bo?lu?una e?lik eden i?lem hacmi ne kadar fazla olursa o bo?lu?un doldurulmas? o kadar güçtür. Gerçekte bo?luk tamam?yla dolarsa, bu durum esas olarak yanl?? bir kopu? sinyaline i?aret eder. Yukar?ya do?ru olan bo?luklar, daha sonraki düzeltme hareketlerinde destek alanlar? olarak rol oynarlar. A?a?? do?ru bo?luklarda ise bu bo?luklar daha sonraki düzeltme hareketlerinde direnç bölgeleri olarak rol oynarlar.
Kaç?? ya da Ölçüm Bo?luklar?
Fiyatlar, bir miktar yol ald?ktan sonra, hareketin ortalar?nda bir yerde bir s?çrama daha yaparlar (ya da bir seri bo?luk) ve bu s?çramalar, kaç?? bo?lu?u olarak adland?r?lan ikinci tip bir bo?luk biçimini olu?tururlar. Bu tip bo?luklar, piyasan?n fazlaca yüksek olmayan i?lem hacmi ile çok fazla yorulmadan hareket etti?i bir durumu anlat?rlar.
Kaç?? bo?luklar?, yukar? bir trendde piyasan?n güçlülü?ünün, a?a?? bir trendde ise piyasan?n güçsüzlü?ünün belirtisidir. Kaç?? bo?luklar? da piyasan?n daha sonraki düzeltme hareketlerinde destek alanlar? olarak rol oynarlar ve genellikle doldurulmazlar. Kopu? bo?lu?unda oldu?u gibi, kaç?? bo?lu?unun alt?na do?ru bir hareket yukar?-trend?de olumsuz bir sinyaldir.
Kaç?? bo?lu?u, ayn? zamanda ölçüm bo?lu?u olarak da adland?r?l?r. Çünkü, bir trendin genellikle yakla??k olarak ortalar?nda bir yerde ortaya ç?kar. Trendin ba?lad??? ya da kopu?un oldu?u yerden, trendin o ana kadar ald??? yol ölçülerek, geriye kalan hareketin muhtemel uzunlu?unun tahmini, o ana kadar al?nan yol 2 ile çarp?larak belirlenebilir.
Tükeni? Bo?lu?u
Bu sonuncu tip bo?luk, piyasa hareketinin sonlar?na do?ru ortaya ç?kar. Bütün fiyat hedeflerine ula??ld?ktan sonra ve di?er bo?luk cinsleri (kopu? ve kaç?? bo?luklar?) tan?mland?ktan sonra analizci, tükeni? bo?lu?unun olu?mas?n? beklemeye ba?lar. Bir yukar?-trend?in sonlar?na yakla??rken deyim yerindeyse fiyatlar, ölmek üzere iken ileriye do?ru son bir s?çrama daha yaparlar. Ancak bu yukar? do?ru s?çramalar h?zla tükenir ve fiyatlar birkaç gün ya da bir hafta içinde geriye do?ru dü?erler. Fiyatlar bu son bo?lu?un alt?nda kapan?nca, tükeni? bo?lu?u ortaya ç?km?? demektir. 4.24b?dan 4.24e?ye kadar olan ?ekiller, gerçek ya?amda bo?luklar?n neye benzedi?ini görüntülüyor.
?ekil 4.24a Bo?luklar?n üç biçimi görülüyor. Kopu? bo?lu?u tabandaki modelin tamamlanm?? oldu?unun sinyali olmu?tur. Kaç?? bo?lu?u yolun yakla??k yar?s?nda ortaya ç?km??t?r (bu, kaç?? bo?lu?una neden ölçüm bo?lu?u da denildi?inin de aç?klamas?d?r). Yukar? do?ru tükeni? bo?lu?unun arkas?ndan, geride bir ada dönü? formasyonu b?rakarak a?a?? do?ru bir kopu? bo?lu?u olu?mu?tur.
?ekil 4.24b Tofa? Oto Fabrika?n?n grafi?inde bo?luklar?n hemen tümünün oldukça güzel örnekleri görülüyor.
?ekil 4.24c Tofa? Oto Ticaret?in grafi?inde bo?luk biçimleri görülüyor.
Ada Dönü? Formasyonu
Baz? durumlarda bir yukar?-trend?de tükeni? bo?lu?u olu?tuktan sonra, a?a?? do?ru da bir bo?luk olu?madan önce fiyatlar, bir hafta ya da birkaç gün dar bir aral?kta hareket ederler. Böyle bir durum geriye, etraf? suyla çevrilmi? bir adaya benzeyen, birkaç gün sürmü? olan bir fiyat hareketi b?rak?r. Yukar? do?ru giderken olu?mu? olan tükeni? bo?lu?unu a?a?? do?ru bir kopu? bo?lu?u izler ve böylece oldukça önemli bir trend dönü?ümünün sinyali olan "ada dönü? formasyonu" olu?mu? olur. Ancak tersine-dönü?ün as?l önemli anlam?, trendin genel yap?s? içinde, fiyatlar?n nerede seyrediyor oldu?una dayan?r.
?ekil 4.24d Yine çe?itli bo?luk biçimleri görülüyor.
?ekil 4.24e Yasa???n grafi?inde bo?luklar?n üç cinsi görülüyor.
