Yat?r?m Ortakl?klar?
Yat?r?m Ortakl?klar? « Kavramlar
Çok ortakl? bir sermaye ?irketinin, kaynaklar?n? çok say?da ?irket pay senedine da??tarak portföy olu?turmas? hali olarak tan?mlan?r. Yat?r?m ortakl?klar? ya pay senedi ç?karmak, ya da di?er anonim ?irketlerin pay senedini sat?n almak gibi iki biçimde uygulanagelmektedir.
Yat?r?m ortakl???n?n çekici yönü, bu amaçla yapt???i?letmecilik harcamalar?n? kendi vergi esas? olan gelirinden mahsup etmesi ve payda?lar?na da bu ?ekilde bir kâr garantisi sa?lamas?d?r.
Günümüzde, tan?m olarak tekrarlan?rsa, yat?r?m ortakl?klar? çe?itli küçük tasarruf sahibi insanlar?n paras?n? toplayarak bir anonim ?irket arac?l???yla çe?itli kurulu?lar?n hisse senedine yat?rmak için bir portföy olu?turulmas? halidir. Burada art?k bir ?irketin hisse senetlerinden de?il, birkaç ?irketin hisse senetlerinden olu?an bir portföy bulunmakta ve bu kurulu?a paras?n? yat?rm?? olan küçük tasarruf sahibi yurtta? bu portföyün sa?lad??? gelir ortalamas?ndan yararlanmaktad?r.
Yat?r?m ortakl?klar? özellikle yat?r?m kaynaklar?n?n darald??? dönemlerde ilgi görmü?tür. ?lk yat?r?m ortakl?klar?n?n 1868 y?l?nda Londra'da kuruldu?unu görüyoruz. Bu yat?r?m ortakl???n?n ad? Forn and Colonial Trust't?. En yayg?n örne?ini gördü?ümüz Amerika'da yat?r?m ortakl?klar? 1940 y?l?nda ç?kar?lm?? bulunan Yat?r?m Ortakl?klar? Yasas? ?????nda denetlenmektedir.
Yat?r?m ortakl?klar?n?n klasik hisse senetlerine yap?lan yat?r?mdan fark?, ?irket farkl?la?t?rmas? ve çe?itlendirmesi yaratmas? ve böylelikle küçük tasarruf sahibine kâr?n? bir ?irketin ini? ve ç?k???na ba?l? b?rakmamas?d?r. Bu durumda ço?u zaman zarar eden ?irketin zarar?n?, yani kâr gelirinden yoksunlu?unu kâr eden, kazanç sa?layan ?irketin yüksek kâr?yla dengeler.
Günümüzde yat?r?m ortakl?klar? ya i?letmecili?in de bizzat yap?ld??? i?letmeci yat?r?m ortakl?klar?, ya da i?letmecili?in yap?lmad???, sadece hisse senetleine i?tirakin sa?land??? yat?r?m ortakl?klar? hali bulunmaktad?r. Birinci örnekte genellikle yat?r?m ortakl??? bir ?irketler grubunun üst kurulu?u olarak kurulmu? olup, bu ?irketler grubunun ihraç etti?i pay senetleri küçük tasarruf sahiplerine verilmektedir.
Burada ayn? zamanda i?letmecilik yoluyla sa?lanan gelirler hisse senedi sahiplerine yans?t?lmaktad?r. Di?er halise, ?irket politikas?na herhangi bir müdahaleni olmad???, sadece y?l sonu bilançolar?na göre küçük hisse sahiplerinin gelir sa?lad??? durumdur.
