Sermaye Sistemleri « Kavramlar
Türkiye'de mevzuat gere?i ?irketler iki çe?it sermaye sisteminden birini seçebiliyorlar. Bunlar kay?tl? ve esas sermaye sistemleridir. Kullan?lacak sisteme ?irketlerin genel kurullar? karar verir ve bu karar SPK taraf?ndan incelenip onayland?ktan sonra yürürlülü?e girer.
Kay?tl? Sermaye Sistemi
Kay?tl? sermaye sistemi, ?irket yönetim kurullar?na sermaye artt?r?mlar?nda belli bir serbesiyet verir. ?öyle ki, genel kurullar?ndan artt?rabilecekleri sermaye için bir maksimum limit (sermaye tavan?) isteyen yönetim kurulu, bu
tavan? a?mamak kayd?yla, en az be? y?l içerisinde de o tavana ula?mak kayd? ile, istedi?i zamanda, ister bir kerede ister bir kaç sermaye art?r?m? yoluyla, tavan miktar?na kadar sermayelerini yükseltebiliyorlar. Böylece daha serbest ve h?zl? hareket edebilen ?irket ve yönetim kurulu, sermaye gereksinimi duydu?unda en k?sa zamanda bu ihtiyac?n? giderebilme imkan?na kavu?uyor.
?irketler kay?tl? sermaye sistemine genel kurular?n?n karar vermesi ve SPK'n?n onaylamas? durumunda geçebilmektedir; sisteme giri? ve ç?k??lar SPK'n?n tasarrufuna b?rak?lm??t?r. Son y?llarda ?irketler aras?nda gözlenen e?im kay?tl? sermaye sistemine geçi? yönündedir, bunun ba?l?ca nedenide ?irket yönetim kurullar?n her sermaye art?r?m? için genel kurulun onay?na ihtiyaç duymayacaklar olmalar?d?r.
Kay?tl? sermaye sisteminde, ?irketlerin sermayesi için (finans literatüründe) ç?kar?lm?? sermaye ve tavan miktar? için kay?tl? sermaye tavan? terimleri kullan?l?yor. Ç?kar?lm?? sermaye terimi türetildi?i halde, uygulamada yerine ödenmi? sermaye veya sermaye terimleri kullan?labiliniyor. Esas?nda ayn? ?eyi belirten bu terimler, teorik aç?dan sistemi do?ru betimlemesi için yanl?? kullan?lmamas? uygun olacakt?r.
Esas Sermaye Sistemi
Esas sermaye sisteminde bir sermaye tavan? yoktur. ?irketin ödenmi? sermayesi ancak ve ancak genel kurulun alaca?? zaman ve artt?r?m miktar? karar?na göre zaman?nda bir kerede yap?l?r. E?er yeni sermayeye ihtiyaç duyulursa, o zaman yap?lacak tek ?ey genel kurulu toplamak ve oradan bu karar?n ç?kmas?n? sa?lamak. Esas sermaye sisteminde, sermaye terimi yerine ödenmi? sermaye terimi kullan?l?r.