Konsolide Bütçe « Kavramlar
Konsolide Bütçe, Konsolide Bütçe ?dareleri olarak adland?r?lan genel ve katma bütçeli idarelerin alt bütçelerinin toplam?ndan olu?ur. Genel Bütçeli ?dareler Cumhurba?kanl??? seviyesinden ba?layarak TBMM, Yüksek Yarg? organlar?, Ba?bakanl?k, Genel Kurmay Ba?kanl??? ve tüm bakanl?klar?ndan olu?ur. Ayr?ca, Hazine Müste?arl???, DPT, D?E, DTM gibi di?er ekonomik kurulu?lar da bu kategori içerisinde yer al?r.
?ç ve d?? borç faiz ödemeleri nedeniyle bugün genel bütçeli idareler içerisinde en büyük ödenek Hazine Müste?arl???'ndad?r. Müste?arl??? Maliye Bakanl??? takip eder. Genel bütçeli idareler gelirleri aras?nda vergi gelirleri (dolays?z ve dolayl? vergiler), vergi d??? normal gelirler (kurumlar has?lat? ve devlet paylar?, devler mülklerinin gelirleri, v.s.), özel gelir ve fonlar ile iç borç gelirleri yer al?r. Katma bütçeli idarelerin gelirleri ise faaliyet konusu i?lemlerinden elde edilir.
Konsolide bütçe giderleri ise; cari harcamalar, yat?r?m harcamalar? ve transfer harcamalar? diye üç gruba ayr?labilir. Cari harcamalar personel harcamalar?; yani maa? ve ücret ödemeleri ile di?er cari harcamalardan olu?ur. Di?er caru harcamalar içerisinde k?rtasiye, akaryak?t ve demirba? masraflar?n?n yan?s?ra, Türkiye'nin iç ve d?? güvenli?ine yönelik harcamalar da di?er cari harcamalar alt kategorisi içerisinde görülür.
Yat?r?m harcamalar?, devletin okul, hastahane, otoyol anlam?nda alt ve üst yap? yat?r?mlar?n? temsil ederken, transfer harcamalar? içerisinde K?T'lere yap?lan transferler, Sosyal Güvenlik Sistemi'ni yap?lan transferler, tar?m desteklemesi ve hepsinden önemlisi iç ve d?? borç faiz ödemeleri yer al?r.
Konsolide Bütçe, Yüksek Planlama Kurulu'nda son halini ald?ktan ve Bakanlar Kurulu taraf?ndan incelenip onayland?ktan sonra, bir sonraki y?l uygulanmak üzere, bir önceki y?l?n en geç 17 Ekim ak?am?na kadar TBMM'ne bir yasa tasar?s? olarak sevk edilir. Konsolide Bütçe bir yasa tasar?s? olarak önce Meclis Bütçe ve Plan Komisyonu'nda görü?ülür ve onayland?ktan sonra, Genel Kurul'a iner.
Genel Kurul'da da kabul görmesi halinde yasala??r ve yürürlü?e girer. Konsolide Bütçe yasa tasar?s? içerisinde yer alan ödenekler, Meclis'te onaylanmas? halinde ilgili hükümete bütçe idareleri için yapabilecekleri harcamalar için verilen yetkiyi temsil eder. Yani, hükümet Meclis taraf?ndan onaylanmad??? müddetçe ödeneklere ba?l? harcamalar? yapamaz ve bütçede yer alan gelirleri toplayamaz.