Kartel
Kartel « Kavramlar
Kartel sözcü?ünün etimolojik kökü Latince'de "charta" ve ?talyanca'da "cartello"dur. Ortaça? hukukunda, feodal devletlerin birbirlerine sava? açarken gönderdikleri yaz?l? "bellum justum" gerekçesine "kartel" denirdi. Ayn? terim, düelloya davet anlam?nda da kullan?lm??t?r.
Devletler hukukunda, kumandanlar?n tutsaklar? de?i?tirmek için yapt?klar? s?n?rl? ve geçici anla?malar "mübadele karteli" terimiyle ifade edilirdi. Politikada ve ekonomide kullan?lan kartel sözcü?ünün anlam?, devletler hukukundakinin benzeridir.
Kartel, ba??ms?z tüzel ki?ilik sahibi firmalar?n aralar?nda rekabete son vermek veya rekabeti s?n?rl? tutmak amac?yla yapt?klar? bir anla?mad?r. Firmalar?n fiyat politikalar?, sat?? ?artlar?, üretim miktarlar?, sürüm alanlar?, yat?r?m programlar?, reklam harcamalar?, kâr marjlar?, ara?t?rma bütçeleri, komisyoncu ve pazarlamac?lara ödedikleri yüzdeler kartel anla?malar?na konu olabilir.
Kartellerin etkinli?i, anla?maya giren firmalar grubunun piyasaya yön verebilecek güce sahip olmas?na ba?l?d?r. Fiyatlar?n yükselmesine, üretimin daralmas?na ve tekelle?meye neden olmas?, baz? ülkelerde kamu otoritesinin kartelle?me hareketlerine müdahale etmesine yol açmaktad?r.
