Hazine Bonosu
Hazine Bonosu « Kavramlar
Hazine bonolar?, vade tarihinde alacakl?ya ödenecek devlet borcudur. Borçlu durumunda olan, Hazine'dir. Merkez Bankas?, ticaret bankalar? ile öbür mali arac?lar, ?irketler veya özel ki?iler alacakl? olabilirler.
Hazine bonolar?, kamu sektörünün dalgal? borçlar? aras?nda yer al?r. Hazine bonolar?n?n ara piyasas?ndaki dola??m hacmi ülkelere ve dönemlere göre çok de?i?ik olabilir. 1950'li y?llar?n ba?lang?c?nda, Londra kliring bankalar?n?n toplam plasmanlar?nda, hazine bonolar?n?n pay? %24'e ula?m??t?. 30 Haziran 1967'de, Amerika ticaret bankalar?n?n ticaret ve endüstri firmalar?na açt?klar? krediler 84 milyar dolar ve hazine ile mahalli idarelere tahvil ve bono kar??l??? verdikleri borç ise 101 milyar dolar tutmaktayd?.
Hazine bonolar?n?n ba?l?ca iki tür. vard?r: Senetli bonolar ve cari hesap bonolar?.
Senetli bonolara, formüllü bonolar da denilmektedir. Formüllü bonolar sabit vadeli veya müterakki faizli olabilir. Borç ve faiz miktarlar? indekslenebilir.
Sabit vadeli hazine bonolar?, günü geldi?inde ödenir veya yenileri ile de?i?tirilir. Vadesinden önce de para piyasas?n?n günlük faiz oranlar?na göre nominal fiyatlar?n?n üstünde veya alt?nda devredilebilir. Para piyasas?nda faiz haddi yükselince, dola??mdaki hazine bonolar?n?n fiyat? dü?ebilir. Faiz haddi dü?ünce, durum tersinedir ve hazine bonolar? kurlar?n?n yükselmesi beklenir. Sabit faizli hazine bonolar?, genellikle 1 veya 2 y?l vadelidir. Vadenin daha k?sa veya daha uzun oldu?una da rastlanabilir.
Müterakki faizli yahut artan faizli hazine bonolar?, de?i?ken faizlidir. Bu tip bonolar?n asgari vadesi 3 ay olup, sahibi dilerse hiçbir i?leme ba?l? olmaks?z?n 3 y?la dek uzat?labilmektedir. Dola??ma ç?kar?lmas?ndan üç ay sonra ödenmesi talep edilen bonolara asgari faiz uygulanmaktad?r. Süre uzad?kça, faiz oran? da yükseltilmektedir. Böylece, ellerinde bono bulunanlar uzun süretutmaya te?vik edilmektedir.
?kinci tür, cari hesap bonolar?d?r. Cari hesap bonolar?, kaydi borç'tur. Bunlar, devredilebilir senet de?ildir. Hazinenin borcu, Merkez Bankas?'ndaki kay?tlarda tutulur. Cari hesab?n alacakl?lar?, genellikle mali arac?lar ve baz? büyük firmalard?r. Cari hesap bonolar?n?n ba?l?ca üç avantaj? vard?r. Borcun maliyeti, formüllü bonolardan ucuzdur. Hazine, pazarlama masraflar?ndan tasarruf sa?layarak fon temin edebilir. Devletin kimlere borçlu oldu?u kay?tlardan izlenebilir.
