Faiz
Faiz « Kavramlar
Belli bir paran?n iade ?art? ile belli bir zaman kullan?lmas?na kar??l?k verilen kiraya faiz denir. Kira müddeti kiraya verilen mebla??n miktar? ve kira bedeli, faiz tutar?n?n azal?p ço?almas?nda esasl? rol oynar. Basit faiz ve bile?ik faiz olmak üzere iki çe?it faiz vard?r.
Basit faiz hesaplar?nda faize verilen miktar sabittir. Faiz tutar? ayr?ca hesaplan?r. Bile?ik faiz hesaplar?nda her dönemin faiz tutar? ana paraya eklenir ve böylece bulunan tutar yeni kapitali te?kil eder. Bile?ik ve basit faiz hesaplamalarda faiz süresi 1 y?ldan az olabilir.
Borç alan ve veren aras?ndaki münasebetler ve anla?malar, hesaplama yöntemleri ve yasal düzenlemeler dikkate al?nd???nda çok çe?itli faiz kavramlar? ortya ç?kar (kanuni faiz; temerrüd faizi; iç faiz; d?? faiz; pe?in faiz; vb). Bankalarda alacakl? ve borçlu cari hesaplara Hamburg metodu, direkt metod veya endirekt metod denilen hesaplama yöntemleri ile faiz verilir. Bankalar?m?zda borçlu hesaplarda y?ll?k gün say?s?n?n 360 alacakl? hesaplarda 365 olarak al?nmas? teamül halindedir.
Faiz Oran?
Faiz sermayenin geliridir ve yüzde ile ifade edilir. Kelimenin en yayg?n kullan???na göre faiz, kredi i?lemlerin de uygulanan, fon al??veri?inde olu?an bir fiyatt?r. Faiz kavram? ile fonlar?n ödünç verilmesi kavram? aras?ndaki ba? konusunda uygulamada tam bir aç?kl?k olmas?na kar??l?k, iktisat teorisinde faiz çok de?i?ik ?ekillerde i?lenmi? ve faizin hakl?l???, özü, rolü ve belirlenmesi teorik tart??malar?n konusu olmu?tur.
Faiz oran? herhangi bir fiyat gibi piyasada arz ve talep güçlerinin kar??l?kl? etkisiyle belirlenirken, para otoritelerinin geni? müdahalelerine konu olmu?tur. Bu müdahaleler ya do?rudan ya da dolayl?d?r. Faiz oranlar?na tavan koyma ve vadesiz mevduata faiz yasa?? uygulama gibi do?rudan müdahalelerin yan? s?ra, para otoriteleri faiz oranlar? düzeyini reeskont oranlar?n? de?i?tirerek de etkileyebilirler.
Günümüzde faiz oranlar? para politikas? aktarma süreçlerinde araç, parasal ara amaç ve gösterge olarak önemli rol oynamakta, ekonomideki iç ve d?? dengelerin olu?mas?na katk?da bulunmaktad?r.
