Dolar
Dolar « Dünya Ekonomisi
Dolar sözcü?ü, 16. yüzy?ldan sonra Alman para birimi olarak kullan?lan "Thaler" in de?i?mi? bir ?eklidir. Amerika'n?n ke?finden sonra ?spanya Krallar? taraf?ndan yarat?lan gümü? paray? ifade eden "Dolera" dan gelmektedir.
Dolar, 22 Haziran 1776'dan beri Amerika Birle?ik Devletleri'nin para birimidir. ABD ba??ms?zl???na kavu?unca dolar, gümü? para olarak bas?lmaya ba?land? ve 1786'da a??rl??? 24,3 gram olarak belirlendi.
1792'de bimetallizm (çift metalli sistem) uygulanarak tan?m?n kapsam?na alt?n da al?nd?; 1 dolar, 24,06 gram saf gümü? ve 603,8 miligram saf alt?na e?it say?ld?. ABD Dolar? 100 cent'e ayr?lmaktad?r. Amerikan Dolar??ndan türeyen Kanada Dolar? da ayn? ?ekilde 100 cent'e bölünmü?tür.
Alt?ndan kaç?? kar??s?nda 1837'de tan?m de?i?ti. 1849'da Kaliforniya'daki alt?n yataklar?n?n ke?fedilmesinden sonra ise ilk alt?n dolarlar bas?ld?. Ne var ki, boyutlar? çok ufak olan bu paralar fazla yayg?nla?mad?. 1933-34 y?llar?nda bütün alt?n paralar devlete devredilerek alt?n külçe sistemine geçildi. Bu sistemle alt?n-dolar paritesi 1 ons alt?n (yakla??k 31 g) = 35$ olarak saptand? ve dolan?ma sürülecek dolarlar için %25 alt?n kar??l?k bulundurma zorunlulu?u getirildi. ABD içinde dolarlar?n alt?na çevrilmesi de yasakland? ve alt?n rezervlerinin yaln?z d?? taleplerin kar??lanmas?nda kullan?lmas? öngörüldü.
?kinci Dünya Sava?? sonras?nda kurulan Bretton-Woods sistemi, dolara bütün uluslararas? i?lemleri düzenlemek gibi çok önemli bir i?lev tan?yarak, bu para birimini "anahtar para" durumuna getirdi. Ancak 1971'de ABD, sahip oldu?u alt?n rezervleri ile yarat?lm?? olan dolar hacmi aras?ndaki aç???n büyük boyutlara eri?mesi kar??s?nda, dolar?n alt?na konvertibilitesini kald?rd?.
