Revalüasyon « Kavramlar
Reevalüasyon ya da revalüasyon, paran?n d?? de?erinin yükseltilmesidir.
D?? denge
1960?l? y?llardan sonra ?d?? fazlal?k? art?k ideal bir hedef olarak gözükmemektedir. Çünkü d?? fazlal?k rezerv birikimine yol açarak ticari partönerlerin koruma tepkilerine yol açmakta, ticari ili?kileri bozmaktad?r. Ayr?ca bu durum, alacakl? ülke paras?n?n oldu?undan daha az de?erlendirilmesine yol açarak, anahtar paralara kar?? ve ulusal para lehine spekülasyonlara neden olmakta, uluslararas? para sisteminde karars?zl?k do?urmaktad?r.
D?? fazlal?k, borçlu ülkelerin ithalat?n? k?s?tlamalar?na neden olarak, büyümelerini durdurmaktad?r. Bu aç?dan bak?ld???nda revalüasyon, d?? fazlal?klar?n olumsuz sonuçlar?n? ?u yollarla yok etmektedir:
Ulusal mallar?n pahal?la?mas?na neden olarak ihracat? azaltmaktad?r.
Yabanc? mallar? ucuzlatarak ithalat? art?rmaktad?r.
Spekülatif fonlar?n yeniden ülke d???na yönelmesine neden olmaktad?r.
?ç Denge
Kronik bir d?? fazlal?k durumu, para politikas?n?n klasik araçlar?n?n etkilerini yok edecek ?ekilde bir ?ithal edilmi? enflasyon? faktörü olu?turabilir. Teorik olarak ithal edilmi? enflasyon, d?? mübadelelerin durumundan iç fiyatlar?n artmas?d?r. Enflasyonu ithal etmenin üç yolu vard?r:
Likidite etkisi: Likidite Teorisi'ne göre ithal edilmi? ennfasyon ile döviz giri?leri aras?nda çok yak?n ili?ki vard?r. Döviz ak?mlar? sonucunda kullan?labilir para miktar?n?n artmas?, iç fiyatlar? artt?rmaktad?r.
Gelir etkisi: D?? fazlal?k, sermaye ihrac?yla veya ayn? tutarda bir net iç tasarrufla telafi edilmedi?i takdirde enflasyonist etki yarat?r.
D?? fiyatlar?n direkt etkisi: D??a aç?k ekonomilerde ulusal firmalar?n d?? piyasalarda daha yüksek fiyatlar elde etmesi, bunlar?n kârl?l?klar?n? art?rarak daha yüksek ücretler ödemelerine neden olmaktad?r. Böylece ihracat fiyatlar? kanal?yla fiyat art??lar? içeriye aktar?lmaktad?r. Ayn? ?ekilde ithalat fiyatlar?n?n artmas? kanal?yla da enflasyon, maliyet enflasyonu olarak aktar?lmaktad?r.
Bütün bu durumlarda revalüasyon, ihracat?n hacmini ve sermaye giri?lerini, dolay?s?yla likidite düzeyini ve iç talebi k?smak için kullan?labilecektir. Revalüasyon oran?n?n belirlenmesinde para otoritelerini en çok tedirgin eden konu, bu operasyonun içerde yarataca?? deflasyonist etkinin derecesi olmaktad?r.
Tarihteki önemli revalüasyonlar olarak 1946?da ?sveç Kronu?nun ve Kanada Dolar??n?n, 1961 ve 1969?da Alman Mark??n?n revalüasyonlar? say?labilir.
Yediler « Dünya Ekonomisi
Avrupa Serbest Ticaret Toplulu?u'nu kuran yedi ülkeye (Avusturya, Danimarka, ?ngiltere, ?sveç, ?sviçre, Norveç ve Portekiz) verilen ad. ?ngilizce ad? European Free Trade Association'dan dolay? k?saca ETFA denen toplulu?un olu?turulmas?na ili?kin antla?ma 4 Ocak 1960'ta imzaland?.
1961'te, Yediler ile Finlandiya aras?nda i?birli?i kurulduü Mart 1970'te ?zlanda da toplulu?a kat?ld?. ?ngiltere ve Danimarka 1973'te, Avrupa Ekonomik Toplulu?u'na girmek üzere EFTA'dan ayr?ld?lar.
ETFA ile AT, Nisan 1992'de aralar?nda serbest dola??m? ve i?birli?ini öngören Avrupa Ekonomik Alan? olu?turmaya yönelik bir anla?ma imzalad?lar.
Geri Çekilme Yüzdeleri « Teknik Analiz
Bir miktar piyasa hareketinden sonra, fiyatlar orijinal yönlerindeki hareketlerini sürdürmeden önce bir önceki trendlerinin belli bir oran?n? geri al?rlar. Bu düzeltme hareketleri, daha önceden öngörülebilen yüzdelik parametreler içinde hareket ederler. %50?lik geri çekilme en çok bilinen örnektir.
Örne?in diyelim ki; piyasa yukar?ya do?ru hareket ediyor ve 100 seviyesinden 200 seviyesine geliyor. Yukar? hareket yeniden ba?lamadan önce, daha sonraki düzeltme hareketi genellikle yar? oran?nda bir geri çekilme olur. Örne?imizde 150 seviyesine kadar bir gerileme ya?an?r. Bu yüzde geri çekilmeler k?sa vadeli, orta vadeli, uzun vadeli olarak trendin bütün dereceleri için geçerlidir.
Kesin bir kural olmaktan çok bir e?ilim olan %50?lik geri çekilmenin yan?nda, çok geni? kesimlerce kabul edilen minimum ve maksimum yüzde parametreler vard?r (1/3 ve 2/3 geri çekilmeler). Bir ba?ka deyi?le, fiyat trendi üç bölüme ayr?labilir. Genellikle, minimum geri çekilme %33 ve maksimum geri çekilme %66 civar?ndad?r. Bunun anlam?, güçlü bir trendin düzeltmesinde piyasa, genellikle bir önceki hareketinin en az 1/3?ü oran?nda bir düzeltme ya?ar.
Bir çok nedenden dolay?, bu anlat?lanlar çok gerekli bilgilerdir. Piyasada i?lem yapan bir ki?i, al?m fiyat? aramas? içinde ise, fiyat grafi?i üzerindeki %33-%50 geri çekilme bölgesini hesaplayabilir ve bu fiyat bölgesini al?m f?rsat? için bir genel referans bölgesi olarak de?erlendirebilir. (Bkz. ?ekil 4.20a ve b).
En çok geri çekilme parametresi, çok kritik bir bölge olan %66 geri çekilmedir. E?er daha önceki trend sürecekse, düzeltme hareketi %66 noktas?nda son bulmal?d?r. Bu, bir yukar?-trend?de dü?ük risk ta??yan bir al?m alan? veya bir a?a??-trend?de dü?ük risk ta??yan bir sat?m alan?d?r. E?er fiyatlar 2/3?lük geri çekilmenin alt?na dü?erse, hareket genellikle bir önceki trendin %100?ü oran?nda bir gerileme ya?ar.
?ekil 4.20a Fiyatlar as?l yönlerindeki hareketlerini sürdürmeden önce ço?u kez bir önceki trendin yar?s? kadar geri-çekilirler. Bu örnek %50 geri-çekilmeyi gösteriyor. Minimum geri-çekilme bir önceki trendin 1/3?ü, en çok geri-çekilme de 2/3?ü kadard?r.
Sözünü etti?imiz üç yüzde geri çekilme (%50, %33 ve %66) Dow Kuram??ndan al?nm??t?r. Elliott dalga kuram? ve Fibonacci oranlar? yakla??mlar?n?n takipçileri %38 ve %62 geri çekilmeleri kullan?rlar. Her iki yakla??m?n kulland??? oranlar, geri çekilme yüzdeleri olarak %33, %38?e ve maksimum geri çekilme yüzdeleri olarak %68 ile %66 oran?ndaki bölgeler kullan?labilir.
?ekil 4.20b Haziran ay?ndaki yukar? dalga, temmuz ay?ndaki ç?k???n?n %66?s? kadar bir geri çekilme ya?am??t?r. Yine, a?ustos ay?n?n yukar? dalgas?, eylül ay?nda %50 geri çekilmi?tir. Trend çizgilerinin de görevlerini ne derece ba?ar?yla yap?p, trend dönü?lerini nas?l ba?ar?yla yakalam?? olduklar?na da ayr?ca dikkat edelim.