Bankac?l???n Tarihçesi
Bankac?l???n Tarihçesi « Dünya Ekonomisi
Paran?n genel bir de?i?im arac? olarak kullan?lmaya ba?lanmas?ndan önce, tüccar senetleri ve mal kar??l??? kredi ?eklinde ilkel banka i?lemleri yap?lmaya ba?lanm??t?r. Bankalar, günümüzdeki yap?lar?na ticaret ve sanayinin geli?ti?i son ça?larda ula?m??lard?r.
?lk ticari itibar belgelerinin Mezopotamya?da kullan?ld??? bilinmektedir. Özellikle ?.Ö. 5. ve 6. yüzy?llarda arazi ipote?i ve kefalet kar??l??? kredi i?lemleri yap?lm??t?r. Ayr?ca, halk?n tap?naklara ve ilahlara arma?an ettikleri ayni maddeler, kredi sisteminin kayna??n? olu?turmu?tur. Bu kayna??n din görevlilerince gelir sa?lamak amac?yla ödünç verilmesi ve tap?naklar?n en güvenilir para saklama yerleri olmas? ile bankac?l?k sistemi de olu?maya ba?lam??t?r.
Paran?n de?i?im arac? olarak kullan?lmaya ba?lamas? ile para al?p borç veren, bir ülke ya da ?ehir paras?na çeviren bankerler ortaya ç?km??t?r. Bunlar, mü?terilerinden mevduat da kabul eder ve bunlar? yüksek faizlerle ba?kalar?na kredi olarak verirlerdi. Böylece, ilk örnekleri Mezopotamya, Eski Yunan ve Eski Roma?da görülen banka, ?talyanca?da "masa, tezgâh" anlam?na gelen "banco" kelimesinden kaynaklanmaktad?r. ?talya?da önlerine bir masa koyarak para ticareti yapan bu ki?ilere 12. yüzy?lda banchiero (banker) ad? verilmi?tir.
Dünya politika ve ticaretinin en önemli merkezlerinden biri olan Roma?da önceleri para de?i?tirmesi ?eklinde ba?layan bankerlik, daha sonra mevduat kabulü, kredi i?lemleri ve poliçe al?m sat?m?yla geli?mi?tir. Ortaça??da ?ehirlerin do?mas? ile birlikte ekonomik ili?kiler geli?meye, Haçl? Seferleri nedeniyle ordular?n gereksinimlerini kar??lamak için büyük para nakilleri yap?lmaya ba?lanm??t?r. Bu s?rada Avrupa?n?n Do?u ülkeleri ile ticareti de geli?mekteydi. Bu nedenlerle, ticaretin kolayl?kla yürütülebilmesi için para i?lemlerinde arac?l?k edecek kurumlara ihtiyaç duyulmu?tur. Bütün bu olaylar, banka sisteminin geli?imini h?zland?r?rken ticaret hukukunun da do?mas?na neden olmu?tur.
Bunun yan?nda ?slam ve H?ristiyan dinlerinin faizi yasak etmesi, bankac?l???n geli?iminde önemli bir engel olarak ortaya ç?km??t?r. Bu iki dinin koydu?u faiz yasaklamas?yla Museviler banka sistemine egemen olmu?lard?r. Günümüz bankac?l???, 1157?de Venedik Bankas??n?n kurulmas? ile ba?lam??t?r. 1408?de Cenova Bankas? kurulmu?tur.
Yeniça??la birlikte Avrupa?da dü?ünce ve ekonomi alan?nda ba?layan önemli de?i?iklikler nedeniyle faizin me?rulu?unun kabul edilmesi bankac?l???n geli?imini engelleyen en önemli sebeplerden birini ortadan kald?rm??t?r. Sömürgele?menin yayg?nla?mas? ile birlikte ticaretin çe?itlenmeye ba?lamas? bankalar? da uzmanla?maya ve birle?meye yöneltmi?tir.
19. yüzy?lda ticaret sermayesinin geli?imi ve sanayi devrimi, banka sistemini büyük bir h?zla geli?tirmi?, bankalar? parasal ili?kilerin odakla?t??? en önemli mali kurumlaran biri haline getirmi?tir.
Her ülkede ayn? biçimde olmamakla birlikte, genellikle halktan mevduat toplayarak kaynak olu?turan bankalar, ticaret alan?nda uzmanla??rken kendi öz sermayeleri ile çal??an bankalar da yat?r?m ve i? bankac?l???nda uzmanla?m??t?r.
Ticari kapitalizmden sanayi kapitalizmine geçi? sürecinin ba?lamas?yla bankac?l?k alan?nda da birle?meler ba?lam??t?r. 19. yüzy?lda sermayenin uluslararas?la?maya ba?lamas?, uluslararas? ekonomik ili?kileri h?zland?r?rken bankac?l??a da uluslararas? bir nitelik kazand?rm??t?r.
