Avrupa Ekonomik Toplulu?u AET
Avrupa Ekonomik Toplulu?u AET « Dünya Ekonomisi
Avrupa Kömür Çelik Toplulu?u?nu 18 May?s 1951?de kuran alt? üye (Belçika, Federal Almanya, Fransa, ?talya, Lüksemburg ve Hollanda) 25 Mart 1957?de k?saca Roma Antla?mas? olarak an?lan Avrupa Ekonomik Toplulu?u?nu kurdu. AET, resmen 1958 y?l?n?n ba??nda faaliyete geçti. Daha sonra Avrupa Toplulu?u olarak an?lan bu birlik, Avrupa Kömür Çelik Toplulu?u, EURATOM ve AET?den kuruludur.
Avrupa Toplulu?u?nun merkezi Brüksel?dir. 1 Temmuz 1987 tarihli Tek Avrupa Senedi ile Roma Antla?mas? önemli ölçüde de?i?tirilmi?tir. 1991'de imzalanan Maastricht Antla?mas? ile Topluluk'a Avrupa Birli?i ad? verilmi? ve Roma Antla?mas? ikinci defa de?i?ikli?e u?rat?lm??t?r.
Toplulu?un hedefi, ekonomik ve parasal birli?in olu?turulmas?d?r. Bu çerçevede üye ülkeler aras?nda mallar?n, hizmetlerin, sermaye ve i?gücünün serbest dola??m?n?n sa?lanmas?, tek para biriminin kabul edilmesi, ortak para politikas?n?n uygulanmas? ve ekonomi politikalar?n?n uyumu amaçlanmaktad?r.
Toplulu?un temel organlar?; Avrupa Parlamentosu, Topluluk Konseyi, Topluluk Komisyonu, Adalet Divan?, Ekonomik ve Sosyal Komite ile Bölgeler Komitesi'dir. Bunlar?n yan? s?ra Avrupa Yat?r?m Bankas?, Avrupa Para Enstitüsü ve Say??tay gibi yard?mc? kurumlar? bulunmaktad?r.
Topluluk bütçesinin gelir kaynaklar? gümrük vergileri, tar?msal vergiler gibi geleneksel kaynaklar, katma de?er vergisi paylar?, GSMH'ye dayal? kaynaklar ve üye ülke katk?lar? gibi di?er kaynaklard?r.
1 Ocak 1995 tarihi itibariyle Finlandiya, ?sveç ve Avusturya'n?n Topluluk'a üye olmas?yla üye say?s? 15'e yükselmi?tir. Belçika, Danimarka, Fransa, Almanya, ?rlanda, ?talya, Lüksemburg, Hollanda, ?ngiltere, Yunanistan, Portekiz, ?spanya, Finlandiya, ?sveç ve Avusturya, Topluluk'a halen üye ülkelerdir.
AET, yasas? gere?i "ortak üyelik" anla?malar? yapabilmektedir. AET ile Ankara'da imzalanan 12 Eylül 1963 tarihli Ankara Antla?mas? ile 1 Aral?k 1964 tarihinden itibaren "ortak üye" statüsü kapsam?na girilmi?tir. Tam üyeli?e geçebilmek amac?yla, haz?rl?k dönemi, Gümrük Birli?i'ne geçi? dönemi ve son dönem öngörülmü?tür.
1970 y?l?nda imzalanan Katma Protokol ile Gümrük Birli?i'ne geçi? dönemine ili?kin ko?ullar saptanm??t?r. 14 Nisan 1987 tarihinde de Türkiye, Avrupa Toplulu?u'na tam üyelik için ba?vurmu?tur. Ancak, Türkiye'nin tam üyelik talebine ili?kin olarak Topluluk Komisyonu, Avrupa Konseyi'ne olumsuz görü?ünü bildirmi?, daha sonraki dönemde 6 Mart 1985 tarihindeki Ortakl?k Konseyi toplant?s?nda Gümrük Birli?i karar? al?nm?? ve bu karar Avrupa Parlamentosu taraf?ndan 13 Aral?k 1995 tarihinde onaylanm??t?r. Böylece 1 Ocak 1996 tarihinden itibaren Türkiye, Avrupa Toplulu?u ile Gümrük Birli?i'ne geçmi?tir. Ancak, Türkiye'nin nihai hedefi Avrupa Birli?i?nin tam üyesi olmakt?r.
