American Stock Exchange AMEX
American Stock Exchange AMEX « Dünya Ekonomisi
Amerika Birle?ik Devletleri'nde "New York Menkul K?ymetler Borsas?'ndan (NYSE) sonra ikinci büyük menkul k?ymetler borsas?d?r. Faaliyetine Amerikan ?ç Sava??'ndan önce ba?lam??t?r. 1921 y?l?na kadar faaliyetlerini gayr?resmi olarak sürdürmü? ve bu nedenle de "New York Curb Exchange" diye adland?r?lm??t?r.
AMEX'in 1953 y?l?na kadar süren tarihi oldukça renkliydi. Wall Street'te "broker" lar rengarenk giysileri ile sokakta dola??rlard? ve halk onlar? bu giysilerinden tan?rd?. Bir "broker" ?n ofisine telefonla bir sipari? geldi?inde, ofistekiler bunu penceresinden a?a??daki "broker" a el ile veya di?er i?aretlerle iletirlerdi. Bugün tekni?in sa?lad??? olanaklardan AMEX de en geni? ?ekilde yararlanmaktad?r.
AMEX, menkul k?ymetleri borsa listesine kaydetmek için NYSE kadar titiz seçici davranmamaktad?r. Bu nedenle, genellikle küçük ve yeni ?irketlerin menkul k?ymetleri AMEX'te borsa listesine al?nmaktad?r. ?irketlerin birço?u için AMEX, NYSE ile Over-the-Counter (OTC - borsa d??? i?lemlerin yap?ld??? piyasa) aras?nda bir geçici basamak niteli?i ta??maktad?r. Örne?in, General Motors ve Dupont bu basamaktan geçmi?lerdir.
Öte yandan NYSE y?llarca varantlar? borsa listesine almam??ken AMEX aksi yönde davranm??t?r. Ancak, NYSE de art?k baz? ?irketlerin (American Telephone and Telegraph Company gibi) varantlar?n? borsa listesine almaya ba?lam??t?r.
AMEX, 32 üyeli bir Ba?kanlar Meclisi taraf?ndan yönetilmektedir. Borsa taraf?ndan belirlenmi? politikalar? uygulayan, meclis ba?kan?d?r. Ba?kanlar Meclisi, AMEX'i olu?turan sürekli (regular) ve yard?mc? (asso ciate) üyeleri, yönetim, menkul k?ymetler, i?lemler, salon denetimi ve halkla ili?kiler olmak üzere be? bölüm vard?r.
AMEX'te 499 yer (seat) ya da sürekli üyelik vard?r. Sürekli üye olabilmek için Amerikan vatanda?? olmak, 21 ve daha yukar? ya?ta olmak, Ba?kanlar Meclisi'nin üçte ikisi taraf?ndan üyeli?e kabul edilmek gerekir. Üyelik fiyat? ve y?ll?k aidat? NYSE'ye k?yasla daha dü?üktür.
Borsada, say?s? k?s?tlanmam?? olmakla birlikte, 400 yard?mc? üye vard?r. Ayr?ca, AMEX'de salonlarda muamele yapan spesiyalist, broker ve arac? olmak üzere üç tür üye daha vard?r.
Borsada, hem borsa listesine al?nm?? hem de al?nmam?? menkul k?ymetler i?lem görebilmektedir. Borsa listesine al?nm?? firmalar bir listeye al?nma ücreti (listingfee) öderler. Borsa listesine al?nacak ?irketlerin belirli niteliklere sahip olmalar? gerekir: Bir ?irketin borsa listesine al?nmas?na Ba?kanlar Meclisi karar verir.
AMEX'te i?lem gören menkul k?ymetlerin yakla??k %4'ü borsa listesinde kay?tl? de?ildir. AMEX, yabanc? menkul k?ymetlerin i?lem görmesi aç?s?ndan öncü borsa durumundad?r.
