Nasyonel Sosyalizm
Nasyonel Sosyalizm « Ak?mlar ve Teoriler
1933-1945 aras?ndaki dönemde Almanya?da uygulanan bir tür sa? totaliter rejime ya da o dönem için Almanya özelindeki fa?izme verilen isimdir. Nasyonal sosyalizmin tarihi bir kuram? yoktur. Adolf Hitler?in yazd??? "Kavgam" (Mein Kampf) kitab?nda daha sonra nasyonal sosyalizmin uygulamas? olarak görülen pek çok hususa de?inilmekteyse de, bu kitab?n nasyonal sosyalizmin kuram?n? ortaya koydu?unu ileri sürmek de mümkün de?ildir. Nasyonal Sosyalist Alman ??çi Partisi?nin (NAZ? Partisi) 24 ?ubat 1920 tarihli 25 maddelik program? da, kimi ayr?nt?lara girmesine kar??n, nasyonal sosyalizmin kuram? olarak de?erlendirilemez.
Nazi Partisi'nin program?nda, iktisadi konular oldukça a??rl?kl?yd? ve ilginç bir nokta olarak iktisadi sorunlara sol çözümler getirilmekteydi. Bunlar aras?nda örne?in emeksiz kazan?lan gelirlere son verilmesi, tröstlerin devletle?tirilmesi, toprak üzerinde spekülasyona son verilmesi, orta s?n?f?n desteklenmesi gibi noktalar vard?. Ancak bu tür hususlar, salt programda kalm??t?r.
Ocak 1933?te Hitler?in ba?bakan olmas?ndan sonra Alman Meclisi (Reichstag) içindeki ço?unlu?un son derece h?zl? bir biçimde ?ço?unluk tahakkümüne? dönü?mesiyle ?nasyonal sosyalist devlet? in olu?turulmas?n?n yolu aç?ld?.
Nasyonal sosyalizmin ilk uygulamas?, i?çilere yönelik oldu. 1 May?s 1933?ün ?ulusal i?çi günü? ilan edilmesinden ve çok görkemli törenlerle kutlanmas?ndan tam bir gün sonra, 2 May?s 1933?de Katolik sendikalar d???nda, ülkedeki tüm sendikalar kapat?larak mal ve para varl?klar?na devletçe el kondu. Katolik sendikalar?n ayn? kaderi payla?malar? için iki ay kadar bir süre geçmesi gerekecekti. 24 Haziran 1933?te s?ra Katolik sendikalara geldi.
May?s 1933 sonunda Nazi Partisi liderli?inde ?Alman ??çi Cephesi? olu?turuldu. Bu kurulu?un olu?mas?yla birlikte toplu sözle?me yasa?? getiriliyordu. Bunun yerine son derece geni? yetkili ?i?çi mutemetli?i? kurumu konuluyordu. Bu i?çi mutemetlerinin sözleri ve kararlar? ba?lay?c? nitelikteydi. Gene ayn? günlerde, nasyonal sosyalizmin deyi?i ile ?fabrikalar?n önderli?i, do?al liderlerine geri veriliyordu?. Yani fabrikalarda tek önder, o fabrikan?n ?sahibi? olacakt?.
Sendikalara ve i?çi hareketine kar?? giri?ilen bu tür eylemler, Nasyonal Sosyalist Alman ??çi Partisi içindeki gerçekten ?sosyalist? say?labilecek gruplar aras?nda geni? bir ho?nutsuzluk uyard?rd?. Bu gruplar, her ne kadar sosyal demokrasi ve Marksizm'e kar?? idiyseler de, belirli bir sosyal espriye inanmakta ve Nazi Partisi?nin bunlar? savunaca??n? sanmaktayd?lar. Ancak bunlar?n tasfiyesinde de fazla bir güçlük çekilmedi.
Nasyonal sosyalist ekonomi, tipik bir sava? ekonomisi (Wehrwirtschaft) idi. Bu ekonomi içinde iki temel hedef al?nm??t?. Bunlardan biri istihdam, di?eri ise ekonomik büyüme idi. 1936?da Göring?de ifadesini bulaca?? üzere nasyonal sosyalist ekonomi ?kendine yetme?yi temel ilke edinmi?ti. Bu arada devlet yat?r?mlar? art?r?lmaya çabalan?rken, özel giri?im de özendirilmeye çabalan?yordu. Bu ekonomi politikas? ve özellikle silahlanma giri?imleri, büyük i? çevrelerinin beklentilerini yan?tlarken, orta s?n?f gitgide geride kalmaktayd?.
Nazi Partisi?nin program?nda ve propagandas?nda tekellere kar?? sava? vaad ediliyordu. Buna kar??l?k Ekim 1937?de al?nan bir kararla sermayesi 40,000 Dolar'dan ufak ?irketlerin kapat?lmas? yönüne gidildi. Bu karar çerçevesinde piyasadan çekilmek zorunda kalan ?irket say?s?, piyasada çal??makta olan ?irketlerin %20?sinden fazlas?yd?.
Daha sonra al?nan bir kararla da, yeni bir ?irket kurulabilmesi için minimum 250,000 Dolar sermaye s?n?r? getirildi. Yani antitekel sloganlarla iktidara gelen nasyonal sosyalizm, do?rudan do?ruya tekelcilik yapmakta ve tekellerin geli?imini desteklemekteydi.
Ticaret ya?am? da devletin, yani Nasyonal Sosyalist Parti'nin kesin bir denetimi alt?na girmi?ti. Zaten ekonominin tümü merkezile?tirilmi?ti. Alman ekonomisi ?Alman Ekonomi Odas?? ad?nda bir örgüt içinde toparlanm??t?. 7 ?Ulusal Ekonomi Grubu?, 23 ?Ekonomi Odas??, 100 ?Sanayi ve Ticaret Odas?? ve 70 ?El Sanatlar? Odas?? do?rudan bu örgüte ba?lanm??t?. Reichsbank??n ba??na getirilen Dr. Schacht da kesin bir denetim mekanizmas? olu?turmu?tu. ??çiler ise ?Alman ??çi Cephesi? içinde örgütlenmi?ler ve partinin kesin denetimi alt?na girmi?lerdi.
