Müdahaleci Kapitalizm
Müdahaleci Kapitalizm « Ak?mlar ve Teoriler
Liberal kapitalizmin rekabetçi yap?y? sürdürememesi, serbest ticaret ilkesinin aksamas?na yol açt?. Di?er yandan emperyalizm kaç?n?lmaz olarak dünyay? bir sava?a sürüklemi?ti. Nihayetinde kapitalist sistemin liberalizm ilkelerinden kopu?u 1.Dünya Sava?? ile ba?lam?? ve daha sonra ç?kan bir dizi geli?menin etkisiyle kapitalizm müdahaleci a?amaya geçmi?tir.
1.Dünya Sava??, kapitalizmin liberal döneminin sonu oldu. Bu büyük sava??n ekonomik sonuçlar? da çok a??r olmu?tu. 1919 y?l?nda sava?a kat?lm?? olan ülkelerin hepsinde üretim üçte bir oran?nda dü?mü?tü.
Di?er yandan 24 ekim 1929'da bir borsa pani?i ile ba?layan büyük bunal?m, ABD ile s?n?rl? kalmay?p di?er ülkelere de yay?lm?? ve sonuçlar? bak?m?ndan kapitalist sistemin dönüm noktas? olmu?tur. 1930'dan sonra bunal?m giderek ?iddetlenmi? ve tüm dünyaya yay?lmas? ile sanayile?mi? ülkelerin tamam?nda 30 milyona yak?n ki?i i?siz kalm??t?r.
Bu bunal?m? a?mak için klasik kuram?n tek reçetesi, beklemekti. Fakat ne kadar sürece?i belli olmayan bu bekleyi?, her geçen gün maliyetini biraz daha artt?r?yordu. Piyasan?n, bunal?m? kendili?inden atlatmas? beklenirken kapitalizm tam bir çökü? içindeydi.
Öte yandan 1917 y?l?nda SSCB'nin kurulu?u ile uygulamada da kendini gösteren sosyalizm, Bat?'n?n liberal kapitalist ülkelerine oranla daha istikrarl? ve yüksek bir büyüme h?z? ile güçlenmekteydi. Kapitalist sistem, Rusya'da sosyalist bir sistemin kurulu?u ile ayn? zamanda geni? bir pazar? da kaybediyordu.
J. M. Keynes, 1936 y?l?nda yay?nlanan çal??mas? ile tam istihdam dengesini sa?layan bir görünmez elin olmad???n? ve dolay?s?yla da bir müdahalenin gerekli oldu?unu söylüyordu. Keynesyen ?ktisat, 1929 bunal?m? sonras? birçok ülkenin zorunluluklar kar??s?nda uygulad?klar? politikalara teorik bir temel kazand?r?yordu.
Bütün bu etkenlerin birikimi, liberal kapitalizmi müdahaleci kapitalizme yöneltiyordu. Müdahaleci kapitalizmin, kapitalizm uygulanmas?nda bir dönem olarak ele al?nmas? ise 2.Dünya Sava?? sonras?na rastlar.
