Müdahaleci Kapitalizm « Ak?mlar ve Teoriler
Liberal kapitalizmin rekabetçi yap?y? sürdürememesi, serbest ticaret ilkesinin aksamas?na yol açt?. Di?er yandan emperyalizm kaç?n?lmaz olarak dünyay? bir sava?a sürüklemi?ti. Nihayetinde kapitalist sistemin liberalizm ilkelerinden kopu?u 1.Dünya Sava?? ile ba?lam?? ve daha sonra ç?kan bir dizi geli?menin etkisiyle kapitalizm müdahaleci a?amaya geçmi?tir.
1.Dünya Sava??, kapitalizmin liberal döneminin sonu oldu. Bu büyük sava??n ekonomik sonuçlar? da çok a??r olmu?tu. 1919 y?l?nda sava?a kat?lm?? olan ülkelerin hepsinde üretim üçte bir oran?nda dü?mü?tü.
Di?er yandan 24 ekim 1929'da bir borsa pani?i ile ba?layan büyük bunal?m, ABD ile s?n?rl? kalmay?p di?er ülkelere de yay?lm?? ve sonuçlar? bak?m?ndan kapitalist sistemin dönüm noktas? olmu?tur. 1930'dan sonra bunal?m giderek ?iddetlenmi? ve tüm dünyaya yay?lmas? ile sanayile?mi? ülkelerin tamam?nda 30 milyona yak?n ki?i i?siz kalm??t?r.
Bu bunal?m? a?mak için klasik kuram?n tek reçetesi, beklemekti. Fakat ne kadar sürece?i belli olmayan bu bekleyi?, her geçen gün maliyetini biraz daha artt?r?yordu. Piyasan?n, bunal?m? kendili?inden atlatmas? beklenirken kapitalizm tam bir çökü? içindeydi.
Öte yandan 1917 y?l?nda SSCB'nin kurulu?u ile uygulamada da kendini gösteren sosyalizm, Bat?'n?n liberal kapitalist ülkelerine oranla daha istikrarl? ve yüksek bir büyüme h?z? ile güçlenmekteydi. Kapitalist sistem, Rusya'da sosyalist bir sistemin kurulu?u ile ayn? zamanda geni? bir pazar? da kaybediyordu.
J. M. Keynes, 1936 y?l?nda yay?nlanan çal??mas? ile tam istihdam dengesini sa?layan bir görünmez elin olmad???n? ve dolay?s?yla da bir müdahalenin gerekli oldu?unu söylüyordu. Keynesyen ?ktisat, 1929 bunal?m? sonras? birçok ülkenin zorunluluklar kar??s?nda uygulad?klar? politikalara teorik bir temel kazand?r?yordu.
Bütün bu etkenlerin birikimi, liberal kapitalizmi müdahaleci kapitalizme yöneltiyordu. Müdahaleci kapitalizmin, kapitalizm uygulanmas?nda bir dönem olarak ele al?nmas? ise 2.Dünya Sava?? sonras?na rastlar.
Borsalar Tarihi « Dünya Ekonomisi
Borsa sözcü?ü, Bruges Kenti'ndeki "Hôtel des Bourses" denilen ve armas?nda üç tane para kesesi bulunan bir han?n ad?ndan gelmektedir. Burada toplanan yerli ve yabanc? i? adamlar?, sat?l?k mallar?n örnekleri üzerinden al??veri? yaparlarm??. Mal örne?i üzerinden senetle al?m sat?ma Ortaça? fuarlar?nda da rastlan?rd?. Ancak Hôtel des Bourses?ün ünü k?sa sürede yay?lm??t?r.
1531?de Anvers?de ilk borsa binas? aç?lm??t?r. Anvers Borsas??n? k?sa ara ile Lyon Borsas? ve Toulouse Borsas? izlemi?tir. Londra?da The Royal Exchange 1571?de hizmete girmi?tir. Anvers Borsas??n?n 1576?da tahrip edilmesi üzerine ticari ve mali i?lemler Amsterdam?da yürütülmü?tür. Amsterdam Borsas? 1611?de in?a edilmi?tir. 1662?de yeni bir borsa binas? yapt?r?lm??t?r.
New York Borsas? 1792?de 24 i? adam?n?n giri?imiyle kurulmu?tur. Paris Borsas? ise 1724?te aç?lm?? ve ilk binas?n?n yap?m? 1826?da tamamlanm??t?r.
VHF « Teknik Analiz
VHF, piyasan?n trend durumunda olup olmad???n? belirtir. MACD ve hareketli ortalama gibi trend-izleyen göstergeler piyasa trend döneminde iken mükemmel sonuçlar verirler, fakat trend olu?mam??, belli bir aral??a s?k??m?? dönemlerde ise bir kaç kez üstüste hatal? sinyaller verebilirler.
Di?er taraftan, RSI ve Stochastic gibi a??r?al?m-a??r?sat?m göstergeleri piyasalar dar aral?kta seyir ederken iyi çal???rlar, fakat piyasan?n trende girdi?i anlarda pozisyonlar? ba?ar?s?z bir ?ekilde kapat?rlar. VHF göstergesi, yat?r?mc?lara gösterge seçimi konusunda yard?mc? olur. VHF, birkaç farkl? ?ekilde yorumlanabilir.
VHF de?erinin yüksek olmas? piyasan?n trend durumunda oldu?unu belirtir. VHF de?eri ne kadar yüksek ise trendin kuvveti de o kadar fazlad?r ve trend-izleyen göstergeler tercih edilmelidir.
VHF'nin yönü, piyasan?n trend durumunda olup olmad??? hakk?nda bilgi verir. VHF'nin yükselmeye ba?lamas? trendin olu?maya ba?lad???n?, VHF'nin dü?meye ba?lamas? ise piyasan?n konsolidasyon dönemine girece?ini gösterir.
VHF yüksek de?erlere ula?t?ktan bir süre sonra konsolidasyon, dü?ük seviyelere geldikten bir süre sonra ise trend olu?mas? beklenebilir.