Avrupa Ekonomik Toplulu?u AET « Dünya Ekonomisi
Avrupa Kömür Çelik Toplulu?u?nu 18 May?s 1951?de kuran alt? üye (Belçika, Federal Almanya, Fransa, ?talya, Lüksemburg ve Hollanda) 25 Mart 1957?de k?saca Roma Antla?mas? olarak an?lan Avrupa Ekonomik Toplulu?u?nu kurdu. AET, resmen 1958 y?l?n?n ba??nda faaliyete geçti. Daha sonra Avrupa Toplulu?u olarak an?lan bu birlik, Avrupa Kömür Çelik Toplulu?u, EURATOM ve AET?den kuruludur.
Avrupa Toplulu?u?nun merkezi Brüksel?dir. 1 Temmuz 1987 tarihli Tek Avrupa Senedi ile Roma Antla?mas? önemli ölçüde de?i?tirilmi?tir. 1991'de imzalanan Maastricht Antla?mas? ile Topluluk'a Avrupa Birli?i ad? verilmi? ve Roma Antla?mas? ikinci defa de?i?ikli?e u?rat?lm??t?r.
Toplulu?un hedefi, ekonomik ve parasal birli?in olu?turulmas?d?r. Bu çerçevede üye ülkeler aras?nda mallar?n, hizmetlerin, sermaye ve i?gücünün serbest dola??m?n?n sa?lanmas?, tek para biriminin kabul edilmesi, ortak para politikas?n?n uygulanmas? ve ekonomi politikalar?n?n uyumu amaçlanmaktad?r.
Toplulu?un temel organlar?; Avrupa Parlamentosu, Topluluk Konseyi, Topluluk Komisyonu, Adalet Divan?, Ekonomik ve Sosyal Komite ile Bölgeler Komitesi'dir. Bunlar?n yan? s?ra Avrupa Yat?r?m Bankas?, Avrupa Para Enstitüsü ve Say??tay gibi yard?mc? kurumlar? bulunmaktad?r.
Topluluk bütçesinin gelir kaynaklar? gümrük vergileri, tar?msal vergiler gibi geleneksel kaynaklar, katma de?er vergisi paylar?, GSMH'ye dayal? kaynaklar ve üye ülke katk?lar? gibi di?er kaynaklard?r.
1 Ocak 1995 tarihi itibariyle Finlandiya, ?sveç ve Avusturya'n?n Topluluk'a üye olmas?yla üye say?s? 15'e yükselmi?tir. Belçika, Danimarka, Fransa, Almanya, ?rlanda, ?talya, Lüksemburg, Hollanda, ?ngiltere, Yunanistan, Portekiz, ?spanya, Finlandiya, ?sveç ve Avusturya, Topluluk'a halen üye ülkelerdir.
AET, yasas? gere?i "ortak üyelik" anla?malar? yapabilmektedir. AET ile Ankara'da imzalanan 12 Eylül 1963 tarihli Ankara Antla?mas? ile 1 Aral?k 1964 tarihinden itibaren "ortak üye" statüsü kapsam?na girilmi?tir. Tam üyeli?e geçebilmek amac?yla, haz?rl?k dönemi, Gümrük Birli?i'ne geçi? dönemi ve son dönem öngörülmü?tür.
1970 y?l?nda imzalanan Katma Protokol ile Gümrük Birli?i'ne geçi? dönemine ili?kin ko?ullar saptanm??t?r. 14 Nisan 1987 tarihinde de Türkiye, Avrupa Toplulu?u'na tam üyelik için ba?vurmu?tur. Ancak, Türkiye'nin tam üyelik talebine ili?kin olarak Topluluk Komisyonu, Avrupa Konseyi'ne olumsuz görü?ünü bildirmi?, daha sonraki dönemde 6 Mart 1985 tarihindeki Ortakl?k Konseyi toplant?s?nda Gümrük Birli?i karar? al?nm?? ve bu karar Avrupa Parlamentosu taraf?ndan 13 Aral?k 1995 tarihinde onaylanm??t?r. Böylece 1 Ocak 1996 tarihinden itibaren Türkiye, Avrupa Toplulu?u ile Gümrük Birli?i'ne geçmi?tir. Ancak, Türkiye'nin nihai hedefi Avrupa Birli?i?nin tam üyesi olmakt?r.
Apel « Kavramlar
"Ödeme ça?r?s?" demektir. Anonim ortakl?klar tek borç ortakl???d?r. Ba?ka bir deyi?le, pay sahibinin tek borcu vard?r, o da taahhüt edilen pay bedelini ödemektir. Kurulu?ta ya da sermaye art?r?m?nda nakdi sermaye taahhüt olunmu?sa, esas sözle?meyle ya da genel kurul karar?yla daha yüksek bir oran saptanmad??? takdirde, pay bedelinin dörtte birinin hemen ödenmesi gerekir.
Ticaret Kanunu'nun 406. maddesi uyar?nca, esas sözle?mede ba?ka bir hüküm bulunmad?kça paylar?n bedeli pay sahiplerinden ilan yoluyla istenir. Pay bedelinin taksitle ödenmesinin söz konusu oldu?u böylesi durumlarda yönetim kurulu taraf?ndan yap?lacak olan bu ödeme ça?r?s?na "apel" denir.
Ödeme ça?r?s?nda e?itlik ilkesine uygun davran?lmal? ve baz? pay sahiplerinin daha az bir tutar ödemelerini ya da borçlar?n? daha uzun bir sürede yerine getirmelerini olanakl? k?lan davran??lardan kaç?n?lmal?d?r.
Apelin zaman?nda ve istenilen miktarda ödenmemesi pay sahibinin "temerrüdüne" yol açar ve hakk?nda iskat (ç?karma) i?leminin uygulanmas?n? gerektirir.
Bilanço « Kavramlar
Bir i?letmenin belli bir tarihteki finansal durumunu, yani sahip oldu?u varl?klar?, borçlar?n? ve özvarl???n? gösteren bir tablodur. Bilanço, temel muhasebe e?itli?ine (varl?klar = borçlar + özkaynaklar) dayan?r.
Bilançonun varl?klar taraf?na "aktif", borçlar ve özvarl?k taraf?na "pasif" ad? da verilir. Bilanço kalemleri çe?itli biçimlerde gruplanabilir. En yayg?n kullan?lan gruplamalardan birine göre gerek varl?klar, gerek borçlar likidite derecelerine (nakte dönü?me çabukluklar?na) göre s?ralan?r. Yakla??k bir y?l içerisinde nakte dönü?mesi beklenen varl?klara cari varl?klar ya da döner varl?klar denir. Kasa, alacak hesaplar?, stoklar cari varl?k örnekleridir.
Nakte dönü?mesi daha uzun süren alacak varl?klar ise sabit varl?klar ya da duran varl?klar olarak s?n?flan?r. Arsa, binalar, makine ve teçhizat, "duran varl?k" örnekleridir. Borçlar da, bilançoda k?sa vadeli (yakla??k bir y?l içerisinde ödenecek olan) ve uzun vadeli (daha uzun bir sürede ödenecek olan) borçlar olarak s?n?flan?r.
??letmenin sahip oldu?u varl?klarla borçlar? aras?ndaki farka e?it olan kaynak, i?letme sahiplerinin i?letmenin varl?klar? üzerindeki hakk?n? temsil eder. Özkaynak, i?letme sahiplerinin i?letmeye para ve/veya mal olarak koydu?u sermayeden ve da??t?lmam?? kârlardan olu?ur.
Da??t?lmam?? kârlar, genellikle, kâr da??t?m?nda kullan?labilme ve di?er belli amaçlara tahsis edilmi? olma durumunu aç?kça belirtmek üzere, kanuni, fevkalade, özel, genel ihtiyatlar gibi gruplara ayr?larak rapor edilir. Da??t?lmam?? kârlar terimi bazen de yaln?zca kâr da??t?m?nda serbestçe kullan?labilecek k?s?m için kullan?lmaktad?r.
Hukuki kurallara (özellikle vergi kanunlar?na) uygun olarak haz?rlanan bilançoya "mali bilanço" , muhasebe ilkeleri temel al?narak i?letmenin özelliklerine ve i?letme yönetiminin amaçlar?na uygun olarak haz?rlanan bilançoya da) "ticari bilanço" denir.
Belli durumlarda finansal tablolar?n (bilanço ve gelir tablosu) haz?rlanmas?n? düzenleyen hukuki kurallarla muhasebe ilkeleri aras?nda uyu?mazl?k olabilir. Bilançoda yer alan varl?klar?n, ço?u zaman piyasa de?erlerini yans?tmad???na dikkat edilmelidir. Baz? istisnalar? olmakla birlikte, muhasebe ilkelerine göre varl?klar, bilançoda tarihi de?eriyle, yani elde edildiklerinde i?letme taraf?ndan katlan?lm?? olan maliyetleriyle rapor edilir.